1. Terreinverkenning

Het vak anatomie en fysiologie is een steunvak bij je studie voor je toekomstige beroep binnen de gezondheidszorg, sport en beweging.

Gedegen kennis van anatomie en fysiologie van de mens biedt een onmisbaar fundament voor specifiek beroepsgerichte competenties.

1.1 Doelstelling

Het doel van de studie van anatomie en fysiologie: je krijgt een zodanige kennis van en inzicht in de gezonde bouw en functie van het menselijk lichaam, dat je voor je eigen vakgebied in de gezondheidszorg of in de sport en beweging rekening kunt houden met de mogelijkheden en beperkingen van de menselijke lichamelijkheid.  

1.2 Anatomie + fysiologie = functionele anatomie

Anatomie gaat over de bouw van het lichaam.

Fysiologie gaat over de functies van het levende lichaam.

Anatomie en fysiologie worden vaak gezien als één vakgebied omdat bouw en functie van (delen van) het menselijk lichaam onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden.

De combinatie van beide vakgebieden noem je functionele anatomie. Functionele anatomie behandelt de bouw van het menselijk lichaam in directe relatie met de lichaamsfuncties.

1.3 Structuur van het boek

Deel 1 van het boek vormt het fundament voor de bestudering van de functionele anatomie van de mens. Het behandelt achtereenvolgens:

  • de afbakening en verkenning van het vakgebied;
  • essentiële basisinformatie over cellen;
  • algemene bouw en functie van alle soorten weefsels van het menselijk lichaam;
  • de topografie van het menselijk lichaam;
  • de orgaanstelsels van het menselijk lichaam en de samenwerking daartussen.

In deel 2 van dit boek vind je de gedetailleerde bespreking van de anatomie en fysiologie van de tien orgaanstelsels van het menselijk lichaam.

Achtereenvolgens zijn dat:

  • circulatiestelsel;
  • spijsverteringsstelsel;
  • urinewegstelsel;
  • ademhalingsstelsel;
  • huid;
  • hormonale stelsel;
  • zenuwstelsel;
  • sensorische stelsel;
  • motorische stelsel;
  • voortplantingsstelsel.

In deel 3 van dit boek wordt de levensloop van de mens behandeld, te beginnen bij de conceptie en eindigend bij de dood.

Achtereenvolgens komen aan de orde:

  • erfelijkheid;
  • embryonale en foetale ontwikkeling;
  • zwangerschap, bevalling en geboorte;
  • levensfasen vanaf de geboorte tot aan de dood.

 

1.4 Bestuderen van de leerstof

Ter ondersteuning van het studieproces vind je:

  • een uitgebreid begrippenregister achterin het boek;
  • kaderteksten in de hoofdstukken met de titel ‘Extra info’, ter verheldering van de leerstof;
  • ‘dusjes’: korte en bondige samenvattingen van de paragrafen binnen een hoofdstuk;
  • ‘studiehulpen’: schematische samenvattingen aan het einde van sommige hoofdstukken;
  • verklarende woordenlijsten van de Terminologia Anatomica achterin het boek;
  • lijst van veel gebruikte voorvoegsels achterin het boek;
  • lijst van veelgebruikte afkortingen achterin het boek;
  • de website www.anatomieenfysiologievandemens.nl met leerdoelen, uitgebreide samenvattingen (per paragraaf), uitleg van honderden begrippen, voorbeelden uit de praktijk om de stof te illustreren (casuïstiek), toetsen, links naar andere websites.

Bij de bestudering van de anatomie en fysiologie gaan we uit van de standaardmens: mannelijk, 25 jaar oud, 1,75 meter lang; 70 kg zwaar, gemiddelde lichaamsbouw, gezond.

 

1.5 De mens is meer dan de som der delen

Bij de anatomie en fysiologie wordt analyse toegepast: delen of functies van het lichaam worden apart onderzocht. Maar uit de delen alléén is nooit het totaal te herleiden; je moet de gegevens altijd in verband brengen met het functioneren van het levende lichaam.

Belangrijke kenmerken van het leven zijn:

  • voedselopname voor de energiestofwisseling, de bouwstofwisseling en het herstel;
  • zelfhandhaving en zelfreparatie;
  • reactievermogen en beweging;
  • ontwikkeling (groeien, rijpen en leren);
  • soorthandhaving door middel van voortplanting.